دیپارتمنت جغرافیه


این وبلاگ یک وبلاگ علمی و معلوماتی درباره علم جغرافیا و مسائل مربوط به آن می باشد



       بطوری که می دانید واژه «آفتاب» مرکب از دو بخش است. پیشوند «آف» در زبان اوستائی به معنی جسم « داغ و نورانی» است. و پسوند «تاب» به مفهوم «پیچ و خم» یا حرکات موجی داشتن می باشد. همچنین واژه ی «مهتاب» نیز مرکب از دو بخش است. یکی پیشوند «مه» به معنی جسم نورانی و زیبا و دیگر پسوند «تاب» به همان مفهومی که قبلاً گفته شد. بنابراین به این نتیجه می رسیم اضافه تر از5000 سال قبل از آنکه دانشمندان غربی به خاصیت حرکت موجی نور پی ببرند، اجداد فرهیخته ما به آن پی برده و این خاصیت از انرژی نور را بنام «تاب» مسمّی ساخته بودند. و غربی ها فقط با ترجمه  دقیق و ماهرانه  و دقت در معنی «آفتاب» و «مهتاب» و با استفاده از جهالت، حماقت، تعصب و خیانت ما نسبت به میراثهای کهن و اجدادیمان، آن را بعنوان کشف برجسته در علم فیزیک قلمداد کرده و به خودشان اختصاص داده اند.

         نمونه دیگر، اصطلاح عربی «اصطرلاب» (استرلاب) است .این عبارت صورت تغییر یافته و معرّب واژه ( استره یاب) اوستائی می باشد؛ که مرکب از دو واژه « استره » در زبان اوستائی معادل با همین واژه «ستاره» در زبان دری امروزی است که در گنجینه سر به مهر گویش اوستائی یعنی لهجه هزاره گی با همان تلفظ اصیل و قدیمی آن یعنی « استره » تلفظ  می شود. به هر حال مفهوم کلّی عبارت فوق ستاره یاب یا وسیله ای که برای پیدا کردن و سنجیدن ارتفاع و فاصله ستاره گان به کار می رود؛ می باشد.


>>> ادامه مطلب <<<
+ نوشته شده در ۱۳۸٧/٧/٤ساعت ۱٢:٥٢ ‎ب.ظ توسط محمدواثق حسینی نظرات ()



اصطلاح‌ جغرافیا به‌ عنوان‌ دانشی‌ که‌ به‌ مطالعه سطح‌ زمین‌ به‌ عنوان‌ سکونتگاه‌ بشر می‌پردازد، برگرفته‌ از واژه مرکّب‌ یونانی‌ geo به‌ معنای‌ زمین‌ grapheing به‌ معنای‌ نوشتن‌ و نگارش‌ است‌ که‌ نخستین‌ بار آن‌ را اراتستن‌ (ح : 273 ـ ح 192 ق‌ م‌)، دانشمند بزرگ‌ یونانی‌، به‌کار برده‌ است‌. این‌ اصطلاح‌ نزد جغرافیدانان‌ مسلمان‌ علاوه‌ بر واژه «جغرافی‌» با عناوین‌ صوره الارض‌ و قطع‌الارض‌ (پیمایش‌ زمین‌) شناخته‌ می‌شد که‌ با تعیین‌ موقعیت‌ مکانها، شناخت‌ راهها، اندازه‌گیری‌ زمین‌ و مساحی‌ و نقشه‌کشی‌ ارتباط‌ نزدیک‌ و عمیقی‌ داشت‌. تکوین‌ جغرافیا نزد مسلمانان‌ مرهون‌ توسعه سریع‌ اسلام‌ در سالهای‌ اول‌ بعد از هجرت‌ است‌ که‌ به‌ اطلاعات‌ جغرافیایی‌ وسعت‌ فوق‌العاده‌ بخشید و از این‌ حیث‌، ظهور اسلام‌ را باید نقطه عطفی‌ در تحول‌ دانش‌ جغرافیا دانست‌. دین‌ اسلام‌ انگیزه‌های‌ فراوانی‌ برای‌ توجه‌ به‌ دانش‌ جغرافیا و رشد آن‌ فراهم‌ ساخت‌ که‌ اهمّ آنها به‌ این‌ شرح‌ است‌:


>>> ادامه مطلب <<<
+ نوشته شده در ۱۳۸٧/٧/٤ساعت ۱٢:۳٧ ‎ب.ظ توسط محمدواثق حسینی نظرات ()



 

موقعیت جغرافیایی افغانستان:

افغانستان با بیش از 650 هزارکیلومتر وسعت (محصور در خشکی) در جنوب آسیا قرار دارد و جز کشورهای خاورمیانه محسوب می گردد.

 کشورهای هم سرحد با افغانستان:   پاکستان (2430 کیلومتر) تاجیکستان (1206) ایران (945) ترکمنستان (744) ازبکستان (137) چین (76). 

 جمعیت:   بیش از 26 میلیون نفر که 46/97 درصد را مردان و 45/47 درصد را زنــان تشکیــل می دهنــد و از این تعــداد 42/2 در صــــد افــراد زیــر 14 ســـال و01/55 درصد افراد بین 15 تا 64 سال می باشند.

 

 

 

 


>>> ادامه مطلب <<<
+ نوشته شده در ۱۳۸٧/٧/٤ساعت ۱٢:۱٩ ‎ب.ظ توسط محمدواثق حسینی نظرات ()



افغانستان در منطقه حساس و استراتژیک «آسیای مرکزی» قرار گرفته است. از یک سو به (شبه قاره‌ هند»، و از سوی دیگر به کشورهای معروف به «آسیای میانه» و نیز «جمهوری خلق چین»؛ و از سمت دیگر به «آسیای غربی» مرتبط است. سلسله جبال «هندوکش» که قسمت وسیعی از خاک کشور را پوشانده، همواره سد محکمی در مقابل مهاجمان از شمال به سمت جنوب و مهاجمان از جنوب به سمت شمال و یا از غرب به شرق و نیز بالعکس.
افغانستان، در دو قرن گذشته، حائلی میان امپراتوری‌های «شرق» و «غرب» بوده است. جدایی این منطقه از ایران و پیدایش کشوری به نام «افغانستان» به همین منظور بود. مقصد آن بود که دیوار مستحکمی بین مرزهای استعماری شرق و غرب وجود داشته باشد؛ حتی در منطقة شمال غربی آن «تنگه واخان» (خیبر) را ضمیمه خاک افغانستان نگاه داشتند تا بین «هند» که تحت استعمار «انگلیس» بود، با «آسیای مرکزی» که در تصرف «روسیه» قرار گرفت؛ فاصله و جدایی بیندازد.

در حال حاضر، به دلیل قرار گرفتن در مرز با «آسیای میانه» و اهمیت انتقال منابع زیرزمینی این کشورها به دنیا از خاک افغانستان، همجواری با ایران و حالت تخاصم ایالات متحده امریکا با آن؛ تولید بیش از یک دوم مواد مخدر جهان در آن و سند پیروزی دیپلماسی سیاسی و نظامی امریکا و جورج‌بوش پسر در آغاز قرن بیست و یکم و اراده جهانی برای بازسازی آن، طرف توجه محافل بین‌المللی و دولت‌های همسایه قرار دارد؛ اما آرام آرام این حساسیت‌ها کاسته شده و تنها نقشی محدود در منطقه‌ به آن واگذار می‌گردد.


>>> ادامه مطلب <<<
+ نوشته شده در ۱۳۸٧/٧/٤ساعت ۱٢:۱۳ ‎ب.ظ توسط محمدواثق حسینی نظرات ()



سرزمین کنونی افغانستان بمثابه بخشی از آریانای بزرگ و خراسان تاریخی از لحاظ موقعیت جغرافیایی و جیوپولیتیک خود در یکی از مهمترین چارراههای تبادله فرهنگ، بازرگانی، بستر مهاجرتهای گسترده مردمان آسیای مرکزی، تهاجمات و جهانگشایی ها از اهمیت به سزایی برخودار است. ساختار جیوفزیکی این سرزمین در گرهگاه مسیرهای تجارتی کاروانهای ابریشم با توجه به موقعیت کوههای صعب العبور تیانشان و همالیا در شرق کوتاهترین راه توصل بین آسیای میانه تا نیم قاره هندوستان، سرزمین حوزه مدیترانه و ایران با چین، و کشورهای جنوبشرق آسیا را بوجود آورده است. درک و تحلیل واقعی این موقعیت میتواند به همگرایی و تساند دوستانه کشورهای منطقه کمک به سزایی نماید.


>>> ادامه مطلب <<<
+ نوشته شده در ۱۳۸٧/٧/٤ساعت ۱٢:٠٠ ‎ب.ظ توسط محمدواثق حسینی نظرات ()



اشاره: این بحث مربوط به جغرافیای تاریخی افغانستان است و کاری به حدود کنونی و جغرافیای جاری این کشور ندارد و در این امر، افغانستان تنها کشور استثنا نیست، بلکه کشورهای زیادی در جهان و منطقه نیز سرنوشت همسان دارند.
به سخن دیگر، منظور از نامهای تاریخی افغانستان تطبیق این نامها با جغرافیای سیاسی امروز افغانستان نیست، زیرا، حدود و وسعت این سرزمین با نام‌های مختلف بارها در طول زمان تغییر پذیرفته است.



>>> ادامه مطلب <<<
+ نوشته شده در ۱۳۸٧/٧/٤ساعت ۱۱:٥٥ ‎ق.ظ توسط محمدواثق حسینی نظرات ()



از شهرهای بسیار قدیمی در شرق که دارای قدمت چند هزار ساله بوده یکی هم هرات است که با توجه به موقعیت خاص و مهم جغرافیایی خویش ازهمان دوران، مورد توجه اقوام و گروههای انسانی جویای بقا از جمله آریاها (ایرانیها) هری قرار گرفته و نام خویش (اری، اریه و آریا) را از نام این قوم گرفت و حتی درکتاب مقدس زردشتی آریایی (اوستا) در کنار شانزده ایالت متعلق به طوایف این نژاد(1) ازآن نیز ذکر به میان آمده است.


>>> ادامه مطلب <<<
+ نوشته شده در ۱۳۸٧/٧/٤ساعت ۱۱:٤۸ ‎ق.ظ توسط محمدواثق حسینی نظرات ()



نام افغانستان هرچند درفاصلۀ بیشترازدوقرن اخیر به این کشورداده شد، اما پیشینۀ تاریخی این سرزمین وساکنانش به هزاران سال قبل بر میگردد. درآن گذشته ها کشورکنونی افغانستان بخشی عمده ای ازسرزمین بزرگی بود که آنرا "آریانا" یا " ایریانا" ویا " آریا وایریا" می خواندند. این نام ازهزار سال قبل ازمیلاد تا قرن پنجم میلادی به افغانستان امروزوبخش های از ایران کنونی، مناطقی درآسیای میانه وبخش هایی درشمال وغرب پاکستان اطلاق میگردید. محقق ومؤرخ قدیمی یونان اراتوس تینس (Eratosthenes ) درنیمه ی قرن سوم پیش ازمیلاد، آریانا را نام قدیم و گذشتۀ دور افغانستان می خواند. (1)


>>> ادامه مطلب <<<
+ نوشته شده در ۱۳۸٧/٧/٤ساعت ۱۱:۳۸ ‎ق.ظ توسط محمدواثق حسینی نظرات ()